قرآن مىفرمايد : قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ؛ « 1 » بگو : اين كتاب را كسى نازل كرده است كه آگاه به اسرار آسمان‌ها و زمين است » . اين اشارت‌هاى علمى ، مقصود ذاتى و هدف اصلى صاحب سخن نبوده است ، لذا هيچ گاه در اين گونه اشارات درنگ نشده و به طور كامل بيان نگرديده است ؛ زيرا هدف اصلى ، ارائهء رهنمودهاى هدايتى و تعليم و تربيت دينى و معنوى است ، و تنها برخى به اين رموز و اشارات گذرا پى مىبرند ، اين نكات براى دانشمندان در بستر زمان دليل اعجاز قرآن مىباشد . « 2 » استاد مطهرى رحمه اللّه مىنويسد : روشن است كه قرآن كريم يك كتاب فلسفى ، تاريخى ، رياضى يا . . . نيست كه با زبان معمول و اصطلاحات رايج و تقسيم بندىهاى معروف كه در آن علوم است سخن گفته باشد ، ولى در عين حال نكات بسيار دقيق علمى از قرآن كريم قابل استنباط و استخراج است . « 3 » با استفاده از مطالب گذشته مىتوان گفت : دلايل اين گروه عبارتند از : 1 . هدف از نزول قرآن هدايت و تربيت انسان‌ها است . نه بيان علوم . 2 . انسان با ابزار عقل و انديشهء خود مىتواند قوانين و فرضيات علمى را كشف كند ، اگر چه كشف علوم در بستر زمان خواهد بود . 3 . در قرآن اصطلاحات رايج و تقسيم‌بندىهاى معروف در علوم وجود ندارد تا گفته شود يك كتاب كاملا علمى است . 4 . الفاظ قرآن معانى معينى دارد و نزد عرف نيز قابل فهم است . اگر قرآن تمام علوم را دارا باشد ، لازم است از الفاظى كه در عصر نزول نازل شده ، معنايى را قصد كرده باشد كه در نسل‌هاى بعد روشن مىشود ، و اين خلاف عقل است . « 4 » 5 . از آن جا كه نظريه‌ها و فرضيات علمى در حال تغيير هستند و تنها برخى از آنها قطعى

--> ( 1 ) فرقان / 4 . ( 2 ) معرفت ، علوم قرآنى / 363 . ( 3 ) جامعه و تاريخ / 309 . ( 4 ) ر . ك : ذهبى ، التفسير و المفسرون ، ج 2 / 360 .